Doktorat z ekonomii · ISCTE – Instytut Uniwersytecki w Lizbonie

Szoki strukturalne, regres regionalny i stabilność instytucjonalna w strefie euro

Dlaczego napięcia wokół instytucji mogą narastać nawet wtedy, gdy gospodarka kraju się odbudowuje? Moje badania doktorskie sięgają poniżej poziomu krajowego. Sprawdzam, czy regiony, które trwale zostają w tyle, notują mierzalne spadki zaufania do instytucji i ich stabilności oraz czy dobra polityka publiczna może złagodzić ten cios.

Pytanie badawcze

Weryfikowalny łańcuch przyczynowy

Regiony weszły w ostatnie trzy dekady z różnymi strukturami przemysłu, energochłonnością i rynkami mieszkaniowymi. Te wcześniejsze różnice sprawiły, że globalne szoki handlowe i energetyczne oraz presja na dostępność mieszkań dotknęły je bardzo nierówno. To właśnie pozwala zidentyfikować związki przyczynowo-skutkowe.

Projekt śledzi, co dzieje się dalej. Ekspozycja prowadzi do względnego regresu gospodarczego, który prowadzi do niepewności ekonomicznej, a ta z kolei wpływa na wyniki instytucjonalne. Mierzę je twardymi wskaźnikami, takimi jak zaufanie, frekwencja wyborcza, zmienność wyborcza i odsetek głosów oddanych na partie spoza głównego nurtu, a nie poprzez osobowości czy retorykę.

1
Ekspozycja na szoki strukturalneHandel (shift-share), ceny energii, dostępność mieszkań
↓
2
Względny regres regionalnyMierzony wskaźnikiem RRESI
↓
3
Niepewność ekonomicznaBezpieczeństwo zatrudnienia, perspektywy dochodowe, oczekiwany poziom życia
↓
4
Niestabilność instytucjonalnaZaufanie, frekwencja, zmienność, odsetek głosów na partie spoza głównego nurtu
Polityka publiczna, taka jak transfery, zasiłki dla bezrobotnych, aktywna polityka rynku pracy i mechanizmy ustalania płac, może osłabiać każde ogniwo.

Trzy powiązane artykuły

Jak zbudowana jest rozprawa

01

Ekspozycja → regres

Czy regiony o większej egzogenicznej ekspozycji na szoki handlowe, energetyczne i mieszkaniowe doświadczają większego i trwalszego względnego regresu gospodarczego?

02

Regres → instytucje

Czy wyższy stres regionalny zapowiada niższe zaufanie do instytucji, słabszą partycypację i większą zmienność wyborczą?

03

Polityka jako moderator

Czy automatyczne stabilizatory fiskalne i instytucje rynku pracy osłabiają związek między regresem regionalnym a niestabilnością instytucjonalną?

Wkład pomiarowy

Wskaźnik Względnego Regionalnego Stresu Ekonomicznego (RRESI)

Samo bezrobocie nie oddaje tego, co znaczy dla danego miejsca „zostawać w tyle”. RRESI to nowy, przejrzysty wskaźnik złożony. Łączy odchylenie płac i dochodów od trendów krajowych, utrzymywanie się długotrwałego bezrobocia oraz presję kosztów mieszkaniowych, aby śledzić trwały regres regionalny w latach 1995–2025. Zostanie zweryfikowany na podstawie miar niepewności z badań sondażowych i przetestowany, by wykazać, że wnosi informacje wykraczające poza standardowe miary bezrobocia i dochodu.

Zakres i dane

Cztery gospodarki, trzydzieści lat

Analiza wykorzystuje panel region × rok na poziomie NUTS 2 z lat 1995–2025, powiązany ze zharmonizowanymi mikrodanymi z badań sondażowych. Wszystkie cztery kraje łączą ograniczenia unii walutowej, ale znacznie różnią się strukturą regionalną, ścieżkami dostosowań i instrumentami polityki osłonowej.

  • 🇵🇹 Portugalia
  • 🇮🇹 Włochy
  • 🇬🇷 Grecja
  • 🇫🇷 Francja

Metody

  • Ekonometria danych panelowych
  • Podejście shift-share (Bartik)
  • Identyfikacja przyczynowa
  • Powiązanie makro–mikro
  • Konstrukcja i walidacja wskaźników
  • Dane regionalne Eurostatu i OECD
  • Mikrodane sondażowe
  • Stata
  • Powtarzalne procesy badawcze

Wyniki są przedstawiane dla poszczególnych krajów oraz łącznie. Testy odporności obejmują wyłączanie po jednym kraju, podpróbę z okresu euro (1999–2025) oraz alternatywne konstrukcje wskaźnika.